Epidural (Doğum ağrısının giderilmesi)

Epidural Anestezi (Ağrısız Doğum) nasıl uygulanır?

Epidural anestezi, bilincinizin açık olmasına izin verirken vücudunuzun alt kısmındaki ağrı hissini tamamen ortadan kaldırır. Epidural anestezi, belkemiğinizi çevreleyen zarın hemen dışındaki epidural bölgeye yerleştirilen çok ince ve esnek olan kateter yardımıyla uygulanır.

Anestezi doktoru, kateterin yerleştirilebilmesi için, yan yatar ya da oturur pozisyondaki anne adayının tedavi uygulanacak olan bölgesini temizler, anestezik madde enjeksiyonu yapar ve dikkatlice epidural iğnesini enjekte eder. (Acı veren bir uygulama gibi görünebilir, ama bu çoğu bayan için geçerli değildir.) Sonra kateteri yerleştirir, iğneyi çıkartır ve ilacın gerektiği gibi verilebilmesi için kateteri o bölgeye sabitler. Siz de bu sırada kateteri yerinden oynatmadan uzanabilirsiniz.

İlk önce epiduralın doğru yerleşip yerleşmediğinde emin olmak için küçük bir test dozu verilir, sorun olmadığı anlaşıldığında ilacın tamamı enjekte edilir. Bebeğinizin kalp ritmi sürekli olarak takip edilir ve epiduralin herhangi bir olumsuz etkisi olmadığından emin olmak için her beş dakikada bir kan basıncınız ölçülür.

Epidural yolla verilen ilaç genellikle lokal anestezi ve uyuşturucunun bir karışımıdır. Lokal anesteziler ağrı, dokunma, hareket ve ısı hislerinin oluşmasını engellerler; uyuşturucu maddeler ise ayaklarınızı oynatma kabiliyetinizi etkilemeden acı hissini keserler. Birlikte kullanıldıklarında, bacaklarınızda daha az bir his kaybına neden olarak ağrının iyi bir şekilde giderilmesini sağlarlar ve bu maddelerden yalnızca biri ya da diğeri kullanıldığında almanız gereken miktara oranla daha azını almış olursunuz.

Epidural Anestezi uygulanmasının yararları nelerdir?

• Epidural anestezi, doğum yapma sürecinin sonuna kadar ağrının kesilmesinde kullanılabilecek etikili bir uygulamadır.

• Anestezi doktorları tedavinin türünü, miktarını ve etkisini ayarlayarak durumu kontrol altında tutabilir. Bu çok önemlidir, çünkü doğumunuz ilerledikçe ve bebeğinizin doğum kanalına iyice yaklaştıkça, size verilen ilaç acının tamamını dindirmek için yeterli olmayabilir ya da aniden farklı bir bölgede acı hissedebilirsiniz.

• İlaç tedavisinin etkisi kısıtlandığı için doğuma başladığınız ve doğum yaptığınız anda gözleriniz açık olacak ve siz de uyanık olacaksınız. Ve rahminiz genişlerken acı hissetmeyeceğiniz için, isterseniz dinlenebilirsiniz (ya da uyuyabilirsiniz). Sonuç olarak, doğum yapma anınız geldiğinde daha fazla enerjiniz olabilir.

• Sistematik uyuşturucuların aksine, yalnızca çok az bir miktardaki ilaç bebeğinize ulaşır.

• Epidural bir kez yerleştirildikten sonra, sezaryen doğum yapmanız gerekirse ya da doğumdan sonra tüplerinizi bağlatırsanız, anestezi (uyuşturucu) sağlamada kullanılabilir.

Zararları nelerdir?

• Epidural yerleştirilirken 10-15 dakika boyunca hareketsiz kalmanız gerekebilir ve sonra ilacın tam olarak etkisini göstermesi için 5 ila 20 dakika daha beklersiniz. Ama saatlerce acı hissetmeyeceğiniz düşünüldüğünde, bunu küçük bir zorluk olarak görebiliriz.

• Size verilen ilacın miktarına ve türüne bağlı olarak bacaklarınızda his kaybı olabilir ve ayağa kalkamayabilirsiniz. Bazen, ilk doğumda, gücünüzün yerinde olması ve ayaklarınızı hissetmeniz için ve zorlanmadan etrafta dolaşabilmeniz için çok az uyuşturucu kullanılması gerekir. (Buna “yürüyen epidural” denir.) Ama siz yürüyebileceğinizi düşünseniz de düşünmeseniz de, hala birçok doktor ve hastane epidural anestezi uygulanan bayanların yürümesine izin vermiyor.

• Epidural anestezi anneye serum takılmasını, annenin kan basıncının ve bebeğin sürekli olarak izlenmesini gerektirir.

• Doğumunuzu yavaşlatabilir, bu durumda Pitocin almanız gerekebilir.

• Doğumdaki bebeği dışarı itme evresini uzatır. Vücudunuzun alt kısmındaki his kaybı, bearing-down (itme) refleksinizi zayıflatır, bu da bebeği dışarı itmenizi zorlaştırır. Bebeğinizi dışarı itmeye çalışırken ilacın dozunun düşürülmesini isteyebilirsiniz, böylece bebeğinizin doğumunda daha aktif bir şekilde rol alabilirsiniz ama ne yaptığınızı hissedebilecek duruma gelmeniz için ilacın etkisinin geçmesi zaman alabilir ve ilacın dozunu azaltmanın doğumun bu evresini gerçekten kısalttığıyla ilgili kanıt bulunmuyor.

• Epidural anestezi, vakum yardımıyla doğum yapma ya da forseps doğum ihtimalini oldukça artırır, bu da ciddi yırtılmalara yol açabilir.

• Bazı durumlarda, ağrının yer yer kaybolduğu görülür. Bunun nedeni, bayanların vücut yapısının birbirinden farklı olmasıdır ya da ilacın epidural bölgeye doğru yayılırken rahimdeki sinirlerin tümüne ulaşamamasıdır. Kateter hafifçe yerinden kaydığında bazı bölgelerde acı duyulmasına neden olabilir. (Belirli bölgelerinizde acı hissetmeye başladığınızı fark ederseniz, doktorunuzun çağrılmasını isteyiniz, böylece ilacın dozu ayarlanabilir ya da kateter yeniden yerleştirilebilir.

• Kullanılan ilaçlar geçici olarak kan basıncınızı düşürebilir ve bebeğinize olan kan akışını azaltarak onun kalp ritmini yavaşlatabilir. (Bu durum, serum ve bazı ilaçlarla tedavi edilir.)

• Epidural anestezi sırasında verilen uyuşturucular özellikle yüzünüzde kaşıntıya neden olabilir. Ayrıca mide bulantısı yapabilirler ama bu durumun sistematik ilaç tedavisine oranla epidural anestezide görülme ihtimali daha azdır. Bazı bayanlar mide bulantısı hissederler ve doğum sırasında ağrı kesici almadan bile kusabilirler.

• Doğum sırasında ateşlenme riskiniz artar. Bunun nedeni tam olarak bilinmiyor, ama teorilerden birisi bayanların doğum sırasında nefes nefese kalması ve daha az ter atmasıdır (çünkü vücut acıyı hissetmez), böylece vücudun doğumla birlikte üretilen ısıyı dağıtması oldukça zorlaşır. Bu, sizin ya da bebeğinizin enfeksiyon kapma riskini artırmaz ama başta ateşin ilaç tedavisinden mi yoksa enfeksiyondan mı kaynaklandığı belli olmadığı için gereksiz antibiyotiklerin alımıyla gerilebilirsiniz.

• Bebeklerin anne karnında başlarının aşağıda, yüzlerinin anne karnına dönük olduğu posterior pozisyonunda durmaları epidural anestezi ile ilişkilendirilir. Bebekleri bu pozisyonda duran bayanların doğum yapmaları daha uzun sürer, Pitocin ihtiyacına daha sık ihtiyaç duyarlar ve sezaryenle doğum yapma oranları oldukça fazladır. (Bebeklerin bu konuma gelmesine gerçekten epiduralin mi sebep olduğu yoksa bu durumun oluşmasına etki edebilecek diğer faktörlerin mi bulunduğu üzerine tartışmalar sürüyor.)

• Epidural her yüz kadından birinde, günlerce süren ciddi baş ağrılarına sebep olur. (Enjektör yerleştirilirken mümkün olduğunca yatar pozisyonda kalarak baş ağrısı çekme riskinizi azaltabilirsiniz.)

• Çok nadir görülen durumlarda, epidural nefes almanızı etkiler ve çok daha az rastlanan vakalarda ise sinir zedelenmesine ya da enfeksiyona sebep olur.

Kimlere Epidural Anestezi yapılamaz?

Bu türdeki ağrı giderimi anne adaylarının hepsi için uygun değildir. Anormal derecede düşük kan basıncı (kanama ya da diğer problemlerden dolayı), pıhtılaşma bozukluğu, iğnenin yapılacağı yerde cilt hastalığı bulunması gibi sağlık sorunlarınız varsa ya da lokal anestezilere karşı daha önceden alerjik tepki verdiyseniz, bu ilaç tedavisinden yararlanamazsınız. Özel kan sulandırıcı ilaç alan anne adayları da aynı şekilde bu tedaviden faydalanamazlar.