Toksoplazmozis ve korunma yöntemleri

Bir çoğunuz kadınların, kediden bulaşan bir hastalık yüzünden düşük ya da ölü doğum yaptığı öykülerini duymuştur. Bu öyküler nedeniyle gebe kadınlar genelde kedi köpek gibi evcil hayvanlara yaklaşmamaya çalışırlar. Hatta hamilelik öncesinde yaşadıkları ortamlardan evcil hayvanları uzaklaştırırlar ve hamilelikleri sırasında da kedi ya da köpek beslenen evlere pek uğramazlar.

Kedilerden bulaştığına inanılan bu hastalığın adı toksoplazmozis’dir. Gerçekçi olmak gerekirse insanlara bulaşan toksoplazma enfeksiyonlarında kediler en az suçlanması gereken faktördür.

Toksoplazmozis nedir?

Toksoplazmozis, toxoplasma gondii adı verilen bir tür parazitin neden olduğu enfeksionel bir hastalıktır. Bu parazite ilk kez 1908 yılında gondi olarak bilinen bir kemirgende rastlanmıştır. İnsanlar da dahil olmak üzere bir çok omurgalıda hastalığa neden olur. bu bakterinin dişisi ve erkeği sadece kedilerin bağırsaklarında üreyebilirler ve kedilerin dışkısı ile dış dünyaya çıkarlar. Ancak ve ancak sindirim sistemi ile insana geçer. yani parazitin ağız yolu ile vücuda alınması gerekir.

Belirtileri nelerdir?

Bu enfeksiyon yetişkinlerde genellikle belirti vermez. Çoğu zaman doktora gitmenize bile gerek kalmadan hafif bir soğuk algınlığı gibi atlatılır. En sık görülen belirtileri; eklem ve kas ağrıları, halsizlik, yorgunluk, lenf düğümlerinde şişliktir.Çok nadiren göz enfeksiyonlarına da sebep olabilir.

Bebek için riskleri nelerdir?

Hamilelikleri sırasında toksoplazma enfeksiyonuna yakalanan kadınların sadece %30-40’ı bu hastalığı bebeklerine geçirirler.

Annedeki enfeksiyonun bebeği de etkileme riski gebelik yaşı ile direkt ilişkilidir. Bu risk gebeliğin son trimesterında daha yüksektir ve %70’le kadar ulaşabilirken bu oran ilk trimester enfeksiyonlarında %15’ler civarındadır. Ancak ilk trimesterda bebeğe enfeksiyon geçme olasılığı düşük olmasına rağmen bebekte yaratacağı zarar daha fazladır.

Bir başka deyişle son 3 ayda bebeğe enfeksiyon geçmesi daha kolay ancak zarar yaratma olasılığı son derece düşükken, ilk 3 ayda çok zor geçen enfeksiyon daha ciddi sorunlara neden olmaktadır.

Erken dönemde görülen toksoplazma düşük ya da ölü doğumlara neden olabilir. Toksoplazmanın diğer etkileri ise beyin hasarı, beyinde su toplanması (hidrosefali), görme ve işitme bozuklukları, gelişme geriliği, zeka geriliği ve epilepsi gibi sinir sistemi bozukluklarıdır.

Toxoplasmadan korunmak için neler yapılmalı?

• Ellerinizi öğünlerden önce iyice yıkayın
• Sebze ve meyveleri yemeden önce uzun süre ile yıkayın
• Evcil hayvanlarınızın aşılarını ihmal etmeyin
• Evcil hayvanlarınızı çiğ et ile beslemeyin 
• evcil hayvanlarınızın kumlarını 24 saat aralıklarla değiştirin
• Et ve et ürünü gıdaları (salam, sosis, sucuk) mutlaka çok iyi pişirdikten sonra tüketin
• Günde en az 8-10 bardak su için
• Kesme tahtaları üzüerinde et kestikten sonra iyice yıkayın ve bir süre başka işlem yapmayın
• Pastorize edilmemiş süt içmeyin
• Pastorize edilmemiş süt ile yapılan besinleri tüketmeyin