Gebelikte beslenme

Gebelik, insan yaşamında beslenmenin önemli olduğu dönemlerden biridir. Hamile kadın kendi ve bebeğinin sağlığı için beslenmesine özen göstermek zorundadır. Hamilelik sırasında kan hacminin ve kan hücrelerinin %45 oranında artması, embriyo ve fetüsün gelişimi için anne adayının normalde alması gereken protein, karbonhidrat, vitamin ve mineral miktarının bu süreçte ortaya çıkan ihtiyaçların karşılanması için düzenlenmesi ve diyete bazı besin maddelerinin eklenmesi gerekmektedir. Fetüs, gebelik süresince plasenta aracılığıyla anne karnından besleneceği için, anne adayımızın günlük yiyeceklerine ek olarak, diyete bir kâse yoğurt ya da iki kibrit kutusu büyüklüğünde peynir eklenmesi; et, balık, tavuk, yumurta, karaciğer ya da kuru baklagillerden günde en az bir kez taze sebze veya meyve tüketilmesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra, gebeliğin altıncı ayından doğuma kadar, demir alınması gereklidir. Beslenmeye ilave edilecek proteinler doku yapımında kullanılır. Bu besin gurubunun yeterli miktarda alınması ile fetüsün anne karnındaki gelişimi desteklenir. Fazla enerji veren tahıl, un, yağ, şeker gibi yiyeceklerden kaçınılmalıdır.

Hamile olan bayanların alkol ve sigara kullanması doğru değildir. Fazla miktarda sigara içilmesi bebeğin düşük doğum ağırlığı ile doğmasına neden olur.

Genel anlamda, gebelikte düzensiz ve yetersiz beslenme bebeğin gelişimini olumsuz yönde etkilemekle kalmaz aynı zamanda bebeğin düşük doğum ağırlığı ile doğmasına neden olur.

Enerji: Fetüsün büyümesi için gebelik süresince toplam 80 bin kaloriye ihtiyaç vardır. Bu miktarın yaklaşık olarak yarısı doğumdan sonra emzirme sırasında kullanılır. Hamile annemiz ayda ortalama olarak 1 kg ağırlık kazanmalıdır. İlk üç aylık dönemde ağırlık artışı oldukça yavaş seyreder. Gebelikten önce normal ağırlığından fazla kilosu olan bir kadının fazla kilo alması gerekli değildir. Ancak normal kiloda olan bir kadının ayda bir kg kazanması için 7000 kaloriye ihtiyacı vardır. Bu da günde ek olarak 150–200 kalori alması anlamına gelmektedir. Normal kiloda olan bir anne adayının gebelik boyunca 9–13 kilo alması gerekir.

Protein: Normal gebelik süresini tamamlayan bir fetüste ortalama 925 gr protein birikir. Buna göre, diyete ek olarak günde 20–39 gr protein alınması gerekir.

Demir: Gebelik süresince fetüs, 300 mg demir depolar. Ayrıca, plasenta için 70 mg, artan kan hacmi için de 290 mg demir gereklidir. Buna göre, gebelikte alınması gereken demir miktarı 660 mg′a ulaşır. Alınan demirin %10′unun emildiği düşünülecek olursa, günlük gereksinime ek olarak 20-25 mg demir alınması gerekir. Bu miktardaki demirin besinlerle alınması zor olacağından anne adayımıza altıncı aydan itibaren demir takviyesi yapılır. Demir ilavesinin yetersiz kaldığı durumlarda, hamile kadında demir eksikliğine bağlı anemi (kansızlık) ortaya çıkabilir. Hamilelik sırasında kan hacminin artması, fetüsün kan yapımının tamamen hamile olan anne adayına bağlı olması nedeniyle, gebelik öncesi ve gebelik sırasında iyi beslenmeyen kadınlarda demir ve folik asit yetmezliği sıklıkla görülmektedir Ülkemizde maalesef demir eksikliğine bağlı anemi sıklığı oldukça yüksektir. En iyi demir kaynakları et, karaciğer, dalak, yumurta, pekmez, fındık, fıstık ve susamdır.



Kalsiyum: Bir mineral olan kalsiyum, kemik gelişiminde önemlidir. Hamile annemizin günlük ihtiyacına ek olarak 500 mg kalsiyum alması faydalı olur. Normal bir fetüste 30 mg kalsiyum depolanır. Kalsiyum eksikliği, fetüsün kemik gelişiminin yetersiz olmasına neden olur.

Diğer Mineral ve Vitaminler: Hamilelikte hücre çalışmasında hızlanma ve fetüs için ek mineral ve vitamine ihtiyaç vardır.

Hamilelikte Beslenmeye Eklenecek Besin Grupları ve Miktarları